Honger.
Honger is het biologische signaal van je lichaam dat het behoefte heeft aan eten. Maar er bestaan verschillende soorten honger, en lang niet elke trek komt uit je buik. Is dat signaal dan wel zo fijn als je minder wilt eten?
Het gevoel van honger kan het je flink lastig maken als je bezig bent met afvallen, of als je een gezondere leefstijl wilt aannemen. Daarom onderzoek ik samen met mijn cliënten hun honger- en verzadigingssignalen.
Wat blijkt? Mijn cliënten eten vaak op momenten dat er geen sprake is van ‘echte’ honger. En eten zonder echte honger kan je lichaam uit balans brengen. Het vergroot de kans op overgewicht, vermoeidheid en stemmingswisselingen, die op hun beurt weer meer eten kunnen uitlokken.
Mijn cliënten leren hun honger te begrijpen en te eren. Daardoor kunnen ze bewuste eetkeuzes maken en krijgen ze meer grip op hun eetpatroon. Ze voelen zich beter en vallen vaak af.
Deze blog is met een knipoog geschreven en bedoeld om jouw HONGERS beter te begrijpen. Veel lees-PLEZIER.
In het kort
- Echte honger, ook wel lichaams- of buikhonger, bouwt rustig op en laat je de tijd om te bedenken wat je gaat eten.
- Daarnaast zijn er soorten honger die je laten eten zonder dat je lichaam brandstof nodig heeft, zoals traditie-, verveel-, troost- en stresshonger.
- Niet-echte honger komt plotseling, vraagt om iets specifieks en wordt vaak snel gegeten.
- Met een hongerschaal en een korte pauze leer je het verschil herkennen.
Inhoudsopgave
Echte honger, dat knagende gevoel dat je doet knagen.
Om goed uit te leggen hoe het precies zit met dat soms onweerstaanbare knagende gevoel, begin ik met het nut van honger.
We moeten eten om te leven, zo simpel is het. Leven kost energie en die halen we uit voeding. Als onze brandstof opraakt, geeft ons lichaam dat aan. We spreken dan van ECHTE HONGER, ook wel LICHAAMS- of BUIKHONGER genoemd.
Als het goed is, herken je het wel: een knorretje in je maag, een soort kramp in je buik, misschien wat licht in je hoofd of minder concentratie. Naast die lichamelijke signalen herken je deze honger aan het feit dat je nog alle tijd hebt om te bedenken wat je gaat eten. Je kunt nog boodschappen doen, koken, de tafel dekken en rustig eten.
Rustig eten is belangrijk, omdat het ongeveer twintig minuten duurt voordat je verzadiging voelt. Als je rustig eet en goed bij je gevoel blijft, voel je je voldaan zonder dat je hebt overeten en het gevoel hebt dat je uit elkaar ploft. Nadat je deze honger hebt gestild, kun je er fysiek en mentaal weer tegenaan tot de volgende maaltijd.
De hongerschaal.
Een handig hulpmiddel om je honger te leren herkennen, is de hongerschaal. Geef jezelf voor en na het eten een cijfer:
- 1 tot 2: uitgehongerd, trillerig, prikkelbaar. Je eet alles wat je tegenkomt.
- 3 tot 4: duidelijke honger. Een prima moment om te gaan eten.
- 5: neutraal, geen honger en niet vol.
- 6 tot 7: aangenaam verzadigd en tevreden. Een goed moment om te stoppen.
- 8 tot 10: te vol, opgeblazen of zelfs misselijk.
Probeer te beginnen met eten rond de 3 à 4 en te stoppen rond de 6 à 7. Merk je dat je vaak eet terwijl je op een 5 of hoger zit? Dan is de kans groot dat er een van de andere hongers meespeelt.
Soorten honger die niet uit je buik komen.
Wist je dat er ook honger bestaat die je overhaalt om te eten op momenten dat je eigenlijk helemaal geen brandstof nodig hebt? Ik beschrijf er een aantal voor je.
TRADITIE-HONGER
Deze honger komt voort uit onze enorme voedselvoorraad, die ons in staat stelt het leven te vieren met eten. En dat vieren begint al bij de geboorte, met beschuit met muisjes. Alles wat we daarna in ons leven vieren, gaat gepaard met eten en drinken. Denk aan verjaardagen, feestdagen, huldigingen en uitreikingen. Zelfs de dood omlijsten we met eten. We nodigen vrienden en familie uit en laten onze gasten zich welkom voelen met allerlei lekkers. Eten verbindt, dus we slaan niets af. Integendeel, we heffen het glas, zeggen proost en happen er vrolijk op los.
Iedereen herkent wel dat we op zulke momenten (meer) eten, ook als we geen honger hebben. Je favoriete taart, gebakken door oma. Die vriendin die speciaal voor jou iets in huis heeft gehaald. Of die zes oliebollen op oudejaarsavond. Dat sla je toch niet af? Dat is onbeleefd en zeker niet gezellig.
En ken je ook dat gevoel na het feestje, als je merkt dat je TE VEEL hebt gegeten? Je hebt gegeten zonder honger, én je hebt niet de rust genomen om stil te staan bij wat je at. Daardoor heb je dat voldane gevoel waarschijnlijk niet gemerkt, en kreeg je geen signaal om te stoppen. Maar ach, je kon niet anders. Er was zoveel lekkers!
ZINTUIGEN-HONGER
Je loopt langs de bakker en ruikt vers gebakken brood. Je ziet een grote gele M langs de snelweg. Of misschien luister je een podcast over koken. Het water kan je zomaar in de mond lopen, ook al heb je net gegeten. Mmmmm, je krijgt trek in precies dat wat je ziet, hoort of ruikt. Kun jij het weerstaan, of laat je je verleiden?
VERVEEL-HONGER
Vervelen geeft een gevoel van onrust, omdat je denkt dat je niets te doen hebt. Die onrust los je (tijdelijk) op door iets te eten of te drinken. Je kiest dan meestal niet voor een appel of een salade, maar eerder voor een zak snoep of chips.
TROOST-HONGER
Er dient zich een gevoel van verdriet aan, en er is niets of niemand in de buurt die je kan troosten. Je kiest ervoor om iets te eten, omdat je weet dat dat je even een goed gevoel geeft. Chocolade doet het hierbij heel goed. Meer over eten als troost lees je in mijn blog over emotie-eten.
STRESS-HONGER
Een drukke werkdag, een deadline, spanning thuis. Bij langdurige stress maakt je lichaam meer cortisol aan, en dat wakkert de trek in snelle energie aan, vooral in zoet en vet. Je eet niet omdat je honger hebt, maar om even op adem te komen. Hoe stress je trek en gewicht beïnvloedt, lees je in stress en afvallen.
MOE-HONGER
Slecht geslapen? Dan heb je de volgende dag vaak meer trek. Na een korte nacht maakt je lichaam meer van het hongerhormoon ghreline en minder van het verzadigingshormoon leptine. Je lichaam zoekt energie, en eten is de snelste route. Terwijl je eigenlijk rust nodig hebt.
HORMONEN-HONGER
Tijdens sterke hormonale schommelingen, zoals in de puberteit, rond de menstruatie, tijdens de zwangerschap of in de overgang, kun je een enorm overtuigende behoefte aan eten ervaren. Je hebt dan vooral trek in zoet, vet en zout, het liefst een combinatie van alle drie.
GEWOONTE-HONGER
Om tien uur een koekje bij de koffie, om vier uur iets uit de la, ’s avonds een zak chips voor de tv. Je eet niet omdat je honger hebt, maar omdat het nu eenmaal zo hoort. De klok bepaalt, niet je buik.
DORST-HONGER
Soms voelt dorst als trek. Vooral als je overdag weinig drinkt, kun je een licht hongergevoel ervaren dat eigenlijk om vocht vraagt. Drink eerst een glas water en kijk of de trek na een kwartiertje nog steeds even sterk is.
AFTERPARTY-HONGER
Je bent uit geweest en hebt de hele avond gedanst of aan de bar gestaan. Op weg naar huis loop je bijna automatisch naar de snackbar voor een vette hap, of je bakt bij thuiskomst nog een ei met spek.
Hoe herken je niet-echte honger?
Wat alle NIET-ECHTE HONGERS met elkaar gemeen hebben, is de plotselinge trek in iets heel specifieks. Vaak ligt het al in je voorraadkast of koelkast, of is het snel te kopen. Ook zie je dat het snel wordt gegeten, de tafel dekken slaan we liever over. En deze hongers dienen zich vaak aan buiten de gewone maaltijden.
Herken jij er een paar?
Wat doe je met niet-echte honger?
Eerst dit: het is niet erg om af en toe te eten zonder honger. Een stuk taart op een verjaardag of een oliebol op oudejaarsavond hoort bij het leven. Het gaat erom dat je het bewust doet, en dat het geen vast patroon wordt waar je je slecht bij voelt. Zo ga je ermee om:
- Neem een pauze: voel je trek opkomen, wacht dan tien minuten en vraag jezelf af welke honger dit is.
- Gebruik de hongerschaal: zit je op een 5 of hoger? Dan heeft je lichaam geen brandstof nodig.
- Geef je echte behoefte wat ze vraagt: rust bij moe-honger, afleiding bij verveel-honger, troost bij troost-honger, water bij dorst-honger.
- Eet bewust als je ervoor kiest: ga zitten, leg je telefoon weg en proef wat je eet. Dan geniet je meer van minder.
- Eet regelmatig: drie verzadigende maaltijden met voldoende eiwit en vezels maken je minder vatbaar voor de andere hongers.
- Doorbreek je gewoontes: drink je koffie eens zonder koekje, of eet niet meer voor de tv.
Wil je leren om weer op je honger en verzadiging te vertrouwen, zonder strenge regels? Lees dan ook Van die-eet naar ik-eet.
Wil jij jouw hongers ontdekken en leren weerstaan?
Plan een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. In ongeveer dertig minuten leg ik je uit hoe ik je hierbij kan helpen. De kennismaking vindt plaats in mijn praktijk of online via beeldbellen.
Warme groet, Karin van der Waard




2 reacties
Leuk, ik herken er zeker een paar.
En ik heb er ook 1. De inhaal-honger Ik heb altijd ontembare honger als ik ziek ben geweest. Het lijkt wel of ik heeel veel wil inhalen.
Dank voor je reactie Patricia.
ik weet zeker dat er lezers zijn die ook jouw honger herkennen.
Hopelijk heb je die niet te vaak 😉
Warme groet,
Karin