De afslankprik.
Je kunt er bijna niet meer omheen. Op verjaardagen, in de krant, op social media en deze week ook op tv: de afslankprik. Wegovy, Mounjaro, Ozempic. Een prik per week en de kilo’s gaan eraf. Klinkt als de oplossing waar je al jaren op wacht, toch?
Misschien heb je het zelf ook al eens gedacht. ‘Ik heb alles al geprobeerd. Misschien moet ik die prik gewoon nemen.’ Dat snap ik heel goed. Als je al zo vaak opnieuw bent begonnen, is het verleidelijk om het eindelijk eens makkelijk te laten gaan.
Maar waarom eigenlijk? Waarom lukt het je wél om periodes heel gedisciplineerd te zijn, en gaat het daarna toch weer mis? Die vraag lost een prik niet voor je op. En precies daar wordt het interessant.
In het kort
- Radar liet deze week zien dat afslankmedicatie soms wordt voorgeschreven zonder medische reden en vaak zonder begeleiding.
- De prik dempt je eetlust, maar verandert niets aan de reden waaróm je eet.
- De meeste mensen komen na het stoppen weer aan, zeker als hun eetgedrag niet is veranderd.
- Over medicatie beslis je samen met je arts. Inzicht in je eetgedrag is iets wat je zelf kunt opbouwen, met of zonder prik.
Inhoudsopgave
Wat Radar ontdekte.
Op maandag 16 november zond Radar een uitzending uit over afslankmedicatie. Een testpersoon zonder medische indicatie bezocht vijf klinieken. Bij vier van de vijf kreeg ze de medicatie toch aangeboden. Geen enkele kliniek vroeg of ze eerst een leefstijlprogramma had gevolgd, terwijl de medische richtlijnen dat wel als belangrijke voorwaarde zien. Ze werd één keer gewogen en gemeten. Kosten: zo’n 135 tot 250 euro per maand.
Daarnaast vroeg Radar ruim 2.200 gebruikers naar hun ervaringen. Een paar uitkomsten die me raakten:
- Bijna 6 op de 10 gebruikers volgde vooraf geen erkend leefstijlprogramma.
- Ruim de helft krijgt ook tijdens het gebruik geen begeleiding bij voeding en leefstijl.
- 60% heeft last van bijwerkingen, vooral misselijkheid en overgeven.
- Bijna een kwart bereikte het streefgewicht en wist dat tot nu toe vast te houden.
Je leest de artikelen van Radar over de klinieken en over het onderzoek onder gebruikers op hun website.
Hoe werkt de afslankprik eigenlijk?
De afslankprik bootst een hormoon na dat je darmen aanmaken als je hebt gegeten: GLP-1. Dat hormoon vertelt je hersenen dat je genoeg hebt gehad, en het zorgt ervoor dat je maag langzamer leegloopt. Je zit dus sneller en langer vol. Wegovy en Ozempic werken via dit ene hormoon, Mounjaro bootst er nog een tweede na (GIP).
Het resultaat: je hebt minder trek, je eet kleinere porties en de constante gedachten aan eten worden stiller. Voor veel gebruikers voelt dat als een enorme opluchting. ‘Eindelijk is het stil in mijn hoofd.’
Belangrijk om te weten: deze medicijnen zijn bedoeld voor mensen met obesitas, of met overgewicht én gezondheidsproblemen die daardoor ontstaan. En ze zijn onderzocht in combinatie met een leefstijlprogramma, niet als losse oplossing.
De prik dempt je honger, maar niet de reden waarom je eet.
Dit is waar ik nieuwsgierig van word. Als de prik de gedachten aan eten stil maakt, wat zegt dat dan over die gedachten?
In mijn praktijk zie ik vrouwen die echt wel weten wat ze moeten doen. Ze kennen de calorieën, de regels en de tips. Ze hebben meerdere afvalpogingen achter de rug. Het probleem is niet dat ze het niet weten. Het probleem is dat er iets anders meespeelt. Stress. Vermoeidheid. Een lange dag waarin je voor iedereen klaarstaat, behalve voor jezelf. Spanning die er ’s avonds op de bank uit moet. Of jarenlange eetregels die je hongersignalen hebben overstemd.
Eten kan een antwoord zijn. De vraag is: waarop?
De prik kan die vraag een tijdje stilzetten. Maar het antwoord is er dan nog niet. Stop je met de medicatie, en dat doen veel mensen vroeg of laat (vanwege de kosten, de bijwerkingen of omdat het streefgewicht bereikt is), dan komt de trek terug. En met de trek komen vaak ook de oude patronen terug. Daarom komen de meeste mensen na het stoppen weer aan.
Zolang je niet begrijpt waarom je blijft eten, blijf je opnieuw beginnen. Met of zonder prik.
Wil je hier meer over lezen? In mijn blogs over de verschillende soorten honger, emotie-eten en stress en afvallen leg ik uit wat er in je lichaam en hoofd gebeurt.
Waarom begeleiding zo belangrijk is.
In Nederland is de route eigenlijk duidelijk. Als advies van je huisarts niet genoeg is, kun je eerst een gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) volgen: een programma rond voeding, bewegen, slaap en ontspanning. Pas als dat na een jaar onvoldoende werkt, komt medicatie in beeld. Leefstijl hoort dus altijd bij de behandeling, niet ernaast.
En dat is niet voor niets. Als je ineens veel minder eet, wordt het extra belangrijk wát je eet. Krijg je genoeg eiwit binnen? Genoeg groente, vezels, vitamines en mineralen? Bij snel gewichtsverlies verlies je niet alleen vet, maar ook spiermassa. En die spieren heb je hard nodig, ook straks, als je je gewicht wilt vasthouden.
Dan zijn er nog de bijwerkingen. Misselijkheid, overgeven, geen zin meer in eten. Agnes Kant van bijwerkingencentrum Lareb zei het tegen Radar treffend: het is niet de bedoeling dat je je zo beroerd voelt dat je daardoor afvalt.
Afvallen omdat je je ziek voelt, is geen verandering. Dat is overleven. Pfff.
Wat ik in mijn praktijk anders doe.
Ik ben niet de vrouw die je vertelt wat je moet eten. Dat weet je waarschijnlijk allang. Ik ben veel meer geïnteresseerd in de vraag waarom het je niet altijd lukt.
Daarom leggen we samen de puzzelstukjes naast elkaar. Wat doet je lichaam? Hoe gaat het met je energie, je slaap, je bloedsuiker? Wat gebeurt er op de momenten dat je eet zonder honger? Welke eetregels draag je al jaren met je mee? Soms gebruik ik daarbij onderzoek, zoals een glucosemeting, om beter te begrijpen wat er in je lichaam speelt.
Niet ieder probleem heeft meer discipline nodig. Sommige problemen hebben meer inzicht nodig.
Gebruik je de afslankprik al, of twijfel je erover? Bespreek de medicatie zelf altijd met je huisarts of specialist. Wat je eetgedrag betreft: dat inzicht bouw je op, met of zonder prik. En het blijft van jou, ook als je ooit stopt.
Vragen die je jezelf kunt stellen.
Twijfel je over de afslankprik? Of gebruik je hem al? Neem eens rustig de tijd voor deze vragen. Er zijn geen goede of foute antwoorden.
- Op welke momenten eet ik, terwijl ik eigenlijk geen honger heb?
- Wat probeer ik op te lossen met eten? Rust, troost, een beloning, even niets hoeven?
- Wat zou er gebeuren als de prik die trek wegneemt? Waar gaat die spanning dan naartoe?
- Heb ik ooit hulp gehad bij het waaróm, of altijd alleen bij het wat?
- Hoe zie ik mezelf over twee jaar? Nog steeds met prik, of zonder?
Herken je jezelf in een paar van deze vragen? Dan ben je niet de enige. En het is een heel goed begin.
Veelgestelde vragen.
Is de afslankprik slecht?
Nee, zo zwart-wit is het niet. Voor mensen met obesitas en gezondheidsproblemen kan deze medicatie echt verschil maken. Het is wel een medicijn, met bijwerkingen en met effecten op lange termijn die nog niet goed bekend zijn. Of het bij jou past, bepaal je samen met je arts.
Kom je weer aan als je stopt met de prik?
Bij de meeste mensen komt een deel van het gewicht terug na het stoppen. De kans daarop is groter als je eetgedrag en leefstijl tijdens het gebruik niet zijn veranderd. Daarom is begeleiding tijdens en na het gebruik zo belangrijk.
Is afvallen zonder prik dan nog wel haalbaar?
Ja. Maar niet door nóg een dieet of nóg strengere regels. Wel door te begrijpen wat er bij jou speelt, en van daaruit stap voor stap andere keuzes te maken. Waarom diëten op de lange termijn zelden werken, lees je in Waarom diëten geen blijvend resultaat bieden.
Kortom.
De afslankprik is geen wondermiddel en ook geen duivel. Het is een medicijn dat je trek dempt. Maar je honger is niet alleen een kwestie van je maag. Het is ook je hoofd, je hart en je dag.
Je lichaam vertelt een verhaal. Een prik kan het volume lager zetten. Luisteren, dat moet je zelf doen. En dat hoef je niet alleen te doen.
Je staat er niet alleen voor. We doen het samen!
Ben je klaar met steeds opnieuw beginnen en wil je eindelijk begrijpen waarom het niet lukt? Bekijk dan het traject Afvallen zonder strijd. Of plan eerst een gratis kennismakingsgesprek, dan kijken we samen wat bij jou speelt.
Warme groet, Karin van der Waard



